PROGRAM  PROFILAKTYKI  SZKOLNEJ

Szkoły Podstawowej im. 16. Pułku Ułanów Wielkopolskich w Grupie

na rok szkolny 2014/2015

Opracował zespół  : mgr Beata Goralewska-Skambara – psycholog szkolny

                                 mgr Monika Wolniak - pedagog szkolny

                                 mgr Beata Gizot – nauczyciel matematyki i religii

                                 mgr Lucyna Magerska – nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej

Program został opracowany na mocy następujących rozporządzeń i ustaw:

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU z dnia 26 lutego 2002 r.    w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. z dnia 9 maja 2002 r., Nr 51, poz. 458, z późn. zm.)

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego z dnia 19 sierpnia 1994 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 111, poz. 535, rozdz. 1, art. 1.1, art. 2, art. 4.1)

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 1982 r., Nr 35, poz. 230, rozdz. 1, art. 2.1, art. 4.1, art. 5)

Ustawa z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 1997 r. Nr 75, poz. 468, rozdz. 1, art. 1.2, art. 3.2, rozdz. 2, art. 7.1, art. 7.2, art. 8.1, art. 9.4)

Ustawa z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 10, poz. 55, art. 3)

USTAWA z dnia 8 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 81, poz. 529)

Uchwała Rady Ministrów nr 130/2014 z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie przyjęcia rządowego programu na lata 2014 – 2016 „Bezpieczna i przyjazna szkoła”.

Gminny Program Profilaktyki i rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Dragacz

Gminny Program przeciwdziałania Narkomanii na rok 2014.

 

WSTĘP

 

      Szkolny Program Profilaktyki został opracowany na potrzeby Szkoły Podstawowej w Grupie, po zdiagnozowaniu środowiska szkolnego. Realizacja zadań w nim zawartych powinna  przyczynić się do tego, aby  uczniowie potrafili radzić sobie            z rozwiązaniem problemów, by umieli współżyć z ludźmi i potrafili wybrać to, co dla nich  najlepsze. Program profilaktyczny dostosowany jest do potrzeb rozwojowych uczniów oraz potrzeb naszego środowiska. Obejmuje on większość treści i działań o charakterze profilaktycznym i skierowany jest do uczniów, nauczycieli i rodziców.       W naszej szkole profilaktyka jest kategorią nadrzędną. W związku z tym, że jest to szkoła wiejska,  a  wiek rozwojowy uczniów kształtuje się  między 5 a 13 rokiem życia,  uczniowie naszej szkoły nie są grupą wysokiego ryzyka zagrożeń. Dlatego też Szkolny Program Profilaktyki   opiera się na profilaktyce pierwszorzędowej (uprzedzającej),      w której największy nacisk położony został na czynniki chroniące i promujące zdrowy styl życia oraz na czynniki opóźniające wiek inicjacji alkoholowej i nikotynowej.

ZADANIA SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI ZGODNE                    Z KIERUNKAMI REALIZACJI  POLITYKI OŚWIATOWEJ PAŃSTWA                                                                 W ROKU SZKOLNYM 2014/15                                                                           

Cel szczegółowy nr 1 – Kreowanie zdrowego, bezpiecznego i przyjaznego środowiska szkoły i placówki

Cel szczegółowy nr 2 – Zapobieganie problemom i zachowaniom problemowym dzieci i młodzieży.

2.1 Profilaktyka agresji i przemocy, w tym cyberprzemocy.

2.2. Przeciwdziałania używaniu substancji psychoaktywnych przez uczniów
i wychowanków oraz profilaktyka uzależnienia od gier komputerowych, Internetu, hazardu.

2.3. Kształtowanie umiejętności uczniów i wychowanków w zakresie prawidłowego funkcjonowania w środowisku cyfrowym, w szczególności w środowisku tzw. nowych mediów.

2.4. Rozwiązywanie kryzysów rozwojowych i życiowych uczniów
i wychowanków min. związanych z wyjazdem rodziców za granicę w celach zarobkowych, a także przemocą w rodzinie.

Cel szczegółowy nr 3 - Promowanie zdrowego stylu życia wśród dzieci
i młodzieży.

 

IDENTYFIKACJA PROBLEMU

 

  Problemy zdiagnozowane w szkole: 

·        Potrzeba objęcia szczególnym wsparciem dzieci 5 i 6 – letnie m.in. z uwagi na obniżenie wieku szkolnego

·        Zachowania agresywne uczniów

·        Niedostateczna adaptacja w szkole uczniów z ośrodka dla uchodźców

·        Nieumiejętność przewidywania i zapobiegania przez uczniów zagrożeniom                i niebezpieczeństwom

·        Niedostateczna wiedza uczniów i niestosowanie się do zasad zdrowego trybu życia

 

DZIAŁANIA SZKOŁY W POSZCZEGÓLNYCH OBSZARACH

 

1.     Potrzeba objęcia szczególnym wsparciem dzieci 5 i 6 – letnie z uwagi na obniżenie wieku szkolnego do lat 6

Lp.

Działania

Osoba odpowiedzialna

termin

1.

Wstępna diagnoza występujących problemów wśród dzieci 5 i 6 – letnich (emocjonalne, wychowawcze, zdrowotne)- przeprowadzenie ankiety diagnozującej problemy uczniów

Wychowawcy klas, psycholog, pedagog szkolny

 

Wrzesień 2014

2.

Pogłębiona diagnoza, kierowanie na badania specjalistyczne uczniów, którzy w jakiejkolwiek sferze funkcjonowania przejawiają problemy oraz dostosowanie wymagań szkolnych do zaleceń opinii, prowadzenie odpowiedniej dokumentacji

Wychowawcy, psycholog, pedagog szkolny, specjaliści, lekarze

Wg potrzeb

3.

Rozmowy z rodzicami, opiekunami prawnymi uczniów, objęcie ich wsparciem, udzielanie im porad  i wskazówek

Wychowawcy,

Psycholog, pedagog szkolny

Wg potrzeb

4.

Udostępnianie wykazu instytucji, gdzie można uzyskać pomoc, jeśli wsparcie szkoły jest niewystarczające

Wychowawcy, pedagog, psycholog szkolny

Wg potrzeb

5.

Prowadzenie zajęć dydaktyczno – wyrównawczych oraz korekcyjno – kompensacyjnych

Nauczyciele

Wg potrzeb

6.

Prowadzenie terapii uczniów w celu eliminacji problemów emocjonalnych, uczenie radzenia sobie ze stresem

 Psycholog szkolny, pedagog,

Wg potrzeb

 

7.

Systematyczna edukacja uczniów             w zakresie uczenia radzenia sobie  z problemami, ze stresem, uczenie radzenia sobie w różnych sytuacjach

Wychowawcy,

Psycholog,

Pedagog szkolny

Wg potrzeb

 

8.

Stworzenie możliwości rozwijania zainteresowań uczniom zdolnym poprzez ich udział w kółkach zainteresowań, konkursach, wycieczkach, dostosowanie wymagań edukacyjnych do wyższych możliwości intelektualnych

Wychowawcy,

Świetlica, inni nauczyciele

Wg potrzeb

 

9.

Rozbudzanie ciekawości, zachęcanie        i motywowanie uczniów do nauki poprzez stosowanie nowoczesnych technik i metod pracy z uczniem

Wychowawcy, nauczyciele

Cały rok szkolny

10.

Pomoc uczniom w nauce

Świetlica szkolna

Cały rok szkolny

 2.     Zachowania agresywne uczniów  

Lp.

Działania

Osoba odpowiedzialna

Termin

 

1.

Kontynuacja opracowanego przez psychologa szkolnego autorskiego programu pracy  z uczniami agresywnymi i nadpobudliwymi (zajęcia grupowe terapeutyczne)

Psycholog szkolny

1 raz w tygodniu

Rok szkolny

 

2.

Sporządzanie plakatów, gazetek  i organizacja konkursów szkolnych dotyczących konieczności przestrzegania norm i zasad współżycia społecznego

Psycholog, pedagog szkolny, wychowawcy klas

Rok szkolny

Wg harmonogramu

 

3.

Systematyczna edukacja uczniów            w zakresie radzenia sobie z własnymi trudnymi uczuciami oraz w zakresie obrony przed czyjąś agresją

Psycholog, pedagog szkolny, wychowawcy klas

Rok szkolny

Na bieżąco

 

4.

Realizacja punktowego systemu oceny zachowania ucznia zawartego w Statucie Szkoły

Wychowawcy, samorząd uczniowski

Rok szkolny

Na bieżąco

 

5.

Stała kontrola zachowań pozytywnych      i negatywnych (analiza wpisów  w teczkach wychowawców)

wychowawcy

Rok szkolny

Na bieżąco

 

6.

Udostępnianie wykazu różnych instytucji przeciwdziałających agresji, kierowanie na badania psychologiczne, psychiatryczne  i neurologiczne uczniów

Psycholog, pedagog szkolny

Rok szkolny

 

7.

Oferta zajęć pozalekcyjnych - koła zainteresowań

Nauczyciele prowadzący

Rok szkolny

 

 

8.

Organizowanie wycieczek, dyskotek, imprez w ramach czasu wolnego od zajęć wychowawczych

wychowawcy

Zgodnie                z potrzebami

 

9.

Realizacja systemu nagród i kar zawartego w Statucie Szkoły, natychmiastowa i konsekwentna reakcja na negatywne zachowania uczniów

Wychowawcy, psycholog, pedagog szkolny

Rok szkolny

 

10.

Przeprowadzanie lekcji wychowawczych poruszających temat konstruktywnego rozwiązywania konfliktów, radzenia sobie ze stresem i identyfikacji problemów, także tych prowadzących do agresji

Wychowawcy klas

Psycholog

pedagog

Wg potrzeb

 

11.

Przeprowadzanie zajęć integracyjnych dla uczniów  w klasach, w których występują konflikty

Psycholog, pedagog szkolny

Wg potrzeb

 

12.

Interwencje w klasach, rozwiązywanie na bieżąco problemów, których przyczyną jest brak respektowania zasad i norm społecznych

Wychowawcy, psycholog, pedagog szkolny

Wg potrzeb

 

13.

Rozmowy indywidualne z uczniami  i ich rodzicami mające na celu eliminację zachowań agresywnych

Wychowawcy, psycholog, pedagog szkolny

Wg potrzeb

 

14.

Zapoznanie uczniów ze zbiorem norm i zasad, pogadanki i warsztaty w klasach dotyczące norm społecznych, ich postrzegania przez uczniów i ich respektowania

Wychowawcy,

Psycholog, pedagog

Wg potrzeb

 

15.

Organizacja teatrzyków i przedstawień na temat podstawowych norm społecznych obowiązujących w szkole i poza nią

Wychowawcy,

Psycholog, Pedagog

Wg potrzeb

 

16.

Współpraca szkoły z Policją, Sądem, kuratorami sądowymi

Psycholog, pedagog, wychowawcy

Wg potrzeb

 

 

 

 

 

 

           

 

3.Niedostateczna adaptacja w szkole uczniów z ośrodka dla uchodźców

Lp.

Działania

Osoba odpowiedzialna

termin

1.

Dogłębne zapoznanie się z problemami  dzieci z ośrodka dla uchodźców (emocjonalne, wychowawcze, intelektualne) - przeprowadzenie diagnozy problemy uczniów

Wychowawcy klas, psycholog, pedagog szkolny

 

Wrzesień 2014

2.

Kierowanie uczniów na dodatkowe badania specjalistyczne jeśli zaistnieje taka potrzeba, ew. monitorowanie terminów badań kontrolnych

Wychowawcy, psycholog, pedagog szkolny, specjaliści, lekarze

Wg potrzeb

3.

Rozmowy z rodzicami, opiekunami prawnymi uczniów; objęcie uczniów     i rodziców wsparciem

Wychowawcy

Psycholog, pedagog szkolny

Wg potrzeb

4.

Udostępnianie wykazu instytucji, gdzie można uzyskać pomoc, jeśli wsparcie szkoły jest niewystarczające

Wychowawcy, pedagog, psycholog szkolny

Wg potrzeb

5.

Prowadzenie zajęć dydaktyczno – wyrównawczych oraz korekcyjno – kompensacyjnych

Nauczyciele

Wg potrzeb

6.

Prowadzenie terapii uczniów w celu eliminacji problemów emocjonalnych, uczenie radzenia sobie ze stresem, ułatwienie adaptacji uczniów niepełnosprawnych w klasach                 i w szkole

 Psycholog szkolny, pedagog,

Wg potrzeb

 

7.

Systematyczna edukacja uczniów             w zakresie uczenia radzenia sobie          z problemami, ze stresem, uczenie radzenia sobie w różnych sytuacjach

Wychowawcy,

Psycholog,

Pedagog szkolny

Wg potrzeb

 

8.

Stworzenie możliwości rozwijania zainteresowań uczniom zdolnym poprzez ich udział w kółkach zainteresowań, konkursach, wycieczkach

Wychowawcy, inni nauczyciele

Wg potrzeb

9.

Dostosowanie wymagań edukacyjnych do możliwości uczniów.

Wychowawcy, nauczyciele

Cały rok szkolny

 

10.

Zapewnienie uczniom dodatkowej pomocy w różnej formie, jeśli będzie tego wymagał (zajęcia świetlicowe, pomoc w nauce, umożliwienie wykorzystania przez uczniów odpowiednich pomocy podczas zajęć lekcyjnych i inne)

Wychowawcy,

Świetlica szkolna, inni nauczyciele

Wg potrzeb

 

11.

Zajęcia warsztatowe w klasach, w których występuje problem z integracją, uwrażliwienie uczniów na ten problem, przekazanie im potrzebnej wiedzy w tym zakresie oraz możliwości pomocy rówieśnikom. Współpraca z pracownikami Polskiej Akcji Humanitarnej, Polskiego Forum Migracyjnego zajmujących się pomocą uchodźcom.

Wychowawcy, psycholog, pedagog,  pracownicy PAH, PFM

Wg potrzeb

 3.     Objawy dysleksji rozwojowej u uczniów 

L.p

Działania

Osoba odpowiedzialna

termin

1.

Obserwacja uczniów pod kątem występowania problemu dysleksji

Wychowawcy klas

Na bieżąco

2.

Kierowanie uczniów na specjalistyczne badania psychologiczno – pedagogiczne

Psycholog szkolny, pedagog, pracownicy PPP

Wg potrzeb

3.

Analiza opinii psychologiczno – pedagogicznych uczniów                       ze stwierdzoną dysleksją lub ryzykiem dysleksji, zapoznanie się z wynikami badań

Psycholog, pedagog, wychowawcy,

Inni nauczyciele

Wg potrzeb

4.

Dostosowanie wymagań edukacyjnych do możliwości uczniów ze stwierdzoną dysleksją lub ryzykiem dysleksji, opracowanie  indywidualnych programów do pracy z uczniem                 z diagnozą dysleksji

Wychowawcy, nauczyciele uczący

Wg potrzeb

5.

Prowadzenie zajęć korekcyjno – kompensacyjnych z uczniami                       z diagnozą dysleksji lub jej ryzykiem

Nauczyciele uprawnieni do prowadzenia zajęć  k - k

Wg potrzeb

6.

Edukacja rodziców w zakresie pomocy dziecku ze stwierdzoną dysleksją, porady i konsultacje

Wychowawcy, psycholog, pedagog szkolny

Wg potrzeb

 

7.

Zapewnienie szczególnych warunków egzaminacyjnych dla uczniów                   z diagnozą dysleksji

Dyrektor szkoły, nauczyciele

Wg potrzeb

 

8.

Badania przesiewowe pod kątem występowania u uczniów ryzyka dysleksji w klasach drugich i trzecich, badania przesiewowe pod kątem dysgrafii w klasach pierwszych

Pracownicy PPP, psycholog, pedagog

2 semestr

 

4.     Zapobieganie sięganiu przez uczniów po używki.

 

L.p

Działania

Osoba odpowiedzialna

termin

1.

Udział szkoły w ogólnopolskiej kampanii: „Zachowaj Trzeźwy Umysł”- organizacja konkursów, przekazywanie ulotek informacyjnych o używkach

Psycholog, pedagog szkolny, wychowawcy, inni nauczyciele

Cały rok

2.

Sporządzanie gazetek szkolnych               i organizacja konkursów dotyczących profilaktyki uzależnień

Wychowawcy, psycholog, pedagog szkolny

Na bieżąco

3.

Przeprowadzanie lekcji wychowawczych, pogadanki w klasach IV - VI na temat szkodliwości palenia tytoniu, spożywania alkoholu, narkotyków, dopalaczy, tematy pogadanek: „Narkotyki i skutki ich używania”, „Palenie szkodzi”, „Jak wystrzegać się nałogów”, „Stop nałogom”, pogadanki we wszystkich klasach o napojach energetyzujących        i ich szkodliwości dla zdrowia dzieci           i młodzieży

Nauczyciele, psycholog, pedagog szkolny

Na bieżąco

4.

Udział w konkursach plastycznych,  literackich i innych organizowanych w GOKSiR w Górnej Grupie, zgodnie z Gminnym Programem Profilaktycznym Gminy Dragacz

 

 

Wychowawcy, nauczyciele przedmiotowi, wychowawcy świetlicy szkolnej, pedagog szkolny, psycholog,

Cały rok zgodnie             z planem

5.

Udział w X Gminnym Przeglądzie Przedstawień Profilaktycznych Gminy Dragacz

Nauczyciele,

pedagog szkolny

Listopad

6.

Udział w przedstawieniach Teatru „Kurtyna” z Krakowa finansowanych ze środków Gminnej Komisji d/s Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Gminy Dragacz

Pedagog szkolny

2 razy w roku

7.

Przekazywanie rodzicom, uczniom            i wychowawcom ulotek informacyjno – edukacyjnych dotyczących używek, udzielanie porad, wskazówek, wsparcia, kierowanie do odpowiednich placówek

Psycholog, pedagog szkolny

Cały rok

 

 PRZEWIDZIANE  EFEKTY

·         Uczniowie, a szczególnie dzieci z Ośrodka dla uchodźców otrzymują odpowiednie wsparcie w każdym aspekcie rozwoju: emocjonalnym, intelektualnym, fizycznym.

·         Uczniowie coraz lepiej radzą sobie  z problemami, sprawiają w szkole coraz mniej trudności wychowawczych.

·         Uczniowie postrzegają, rozumieją i respektują normy społeczne.

·         Uczniowie potrafią lepiej radzić sobie z negatywnymi emocjami, przez co poziom agresji i przemocy w szkole ulega zmniejszeniu.

·         Uczniowie są świadomi niebezpieczeństw i zagrożeń oraz potrafią im zapobiegać.

·         Uczniowie czują się odpowiedzialni za swój rozwój, dbają o dobro innych.

·         Zmniejszenie drugoroczności oraz poprawa wyników w nauce dzięki uczestnictwu uczniów w zajęciach korekcyjno – kompensacyjnych oraz zajęciach dydaktyczno – wyrównawczych.

·         Poprawa wyników w nauce poprzez uczestnictwo uczniów w kółkach zainteresowań, konkursach przedmiotowych oraz zawodach sportowych

·         Zwiększenie frekwencji uczniów w szkole.

·         Przestrzeganie kultury słowa.

·         Konstruktywne rozwiązywanie konfliktów.

·         Wprowadzenie wśród uczniów mody na niepicie i niepalenie.

·         Aktywny udział uczniów w imprezach prozdrowotnych, wykształcenie postaw prozdrowotnych.

·         Korzystanie przez uczniów i ich rodziców ze wsparcia szkoły i  profesjonalnych instytucji.

·         Prowadzenie monitoringu działań w wyodrębnionych obszarach zagrożeń przez zespół ds. profilaktyki.

·         Korzystanie przez uczniów z różnych form pomocy w szkole.

·         Dobra adaptacja uczniów  rozpoczynających naukę w szkole oraz uczniów niepełnosprawnych dzięki edukacji włączającej.

·         Wychowanie i edukacja uczniów odbywają się na wysokim poziomie.

·         Szkoła zapewnia uczniom bezpieczne i przyjazne otoczenie.

 

I.                 Wychowanie i profilaktyka w szkole – wprowadzenie

 

Wychowaniem nazywa się proces, w którym wychowanek ma dojść do pełni osobowego rozwoju poprzez ukształtowanie prawego charakteru, budowanie poczucia odpowiedzialności za własny rozwój i dobro wspólne, kształtowanie postawy życzliwości i miłości do ludzi, uznanie i przestrzeganie norm społecznych, uświadomienie sobie celów życiowych.

Profilaktyka w szkole jest istotnym elementem wychowania, wspierającym zdrowie psychiczne, fizyczne, społeczne i duchowe dziecka, jest chronieniem młodego człowieka w rozwoju przed zagrożeniami        i reagowaniem na pojawiające się zagrożenia.

Działania zwiększające prawdopodobieństwo pojawienia się niekorzystnych psychologicznych, społecznych i zdrowotnych konsekwencji, zaburzające prawidłowy rozwój dziecka to tzw. zachowania ryzykowne, do których należą m.in.:

- palenie tytoniu,

- używanie alkoholu,

- używanie innych środków psychoaktywnych (narkotyków, środków wziewnych, leków),

- wczesna inicjacja seksualna,

- zachowania agresywne i przestępcze.

Młodzi ludzie w okresie dorastania ze względu na intensywność zmian, jakie zachodzą w ich osobowości są szczególnie podatni na podejmowanie tych zachowań. Dlatego tak istotna jest edukacja promująca wśród uczniów zdrowy styl życia.

 

Czynniki chroniące i czynniki ryzyka

 

Czynniki chroniące to te, które zwiększają odporność człowieka na działanie czynników ryzyka. Należą do nich:

- silna więź emocjonalna z rodzicami,

- zainteresowanie nauką szkolną,

- regularne praktyki religijne,

- uwewnętrzniony szacunek do norm, wartości, autorytetów,

- stała opieka sprawowana przez kompetentną osobę dorosłą.

- zdolności umożliwiające dobre wyniki w nauce,

- umiejętność rozwiązywania problemów,

- wrażliwość społeczna,

- poczucie własnej skuteczności.

 

       Czynniki ryzyka to te, które sprzyjają podejmowaniu działań ryzykownych. Są to:

- środowisko społeczne promujące dane wzorce zachowań, normy społeczne (promujące, prowokujące dane zachowania),

- modelowanie takich zachowań w domu i w szkole,

- konflikty i doświadczenie izolacji w dzieciństwie,

- grupa rówieśnicza, w której normą są zachowania zakłócające,

- niskie wyniki osiągane w szkole i brak celów życiowych,

- łatwość zdobywania substancji psychoaktywnych.

- wczesne podejmowanie zachowań ryzykownych.

 

II. Program profilaktyki w Szkole Podstawowej w Grupie

Program szkolnej profilaktyki opisuje:

- ogół działań chroniących dzieci przed zagrożeniami

- działania interwencyjne, które należy podjąć, gdy wśród uczniów zauważa się zachowania ryzykowne.

 

Program szkolnej profilaktyki realizowany w Szkole Podstawowej w Grupie skierowany jest do uczniów klas 0 - VI. Swym zakresem obejmuje działania, które wynikają z ogólnych zadań szkoły, podstaw programowych, są podejmowane w czasie realizacji programu wychowawczego szkoły, programów nauczania i klasowych programów pracy wychowawczej.

 

Diagnoza zagrożeń

 

Stwierdzono, że większość uczniów można zaliczyć do grupy niskiego ryzyka, co oznacza, że dzieci te nie podejmują zachowań ryzykownych.

 

Warunki wzrastania i rozwoju dzieci są dość dobre. W środowisku społecznym zdecydowanie przeważają czynniki chroniące je przed zagrożeniami.

ü Dzieci wychowują się w większości w pełnych rodzinach, w których mogą liczyć na emocjonalne wsparcie ze strony rodziców.

ü Istnieją sporadyczne przypadki nadużywania alkoholu przez rodziców niektórych uczniów.

ü Życie i obyczaje lokalnej społeczności (środowiska wiejskie) sprzyjają właściwemu rozwojowi dziecka (przestrzeganie norm moralnych i społecznych, szacunek dla pracy, nadzór ze strony rodziców i opiekunów).

 

Czynnikami ryzyka, które mogą skłaniać uczniów ku destrukcyjnym działaniom, są natomiast:

- pogłębiająca się bieda, o długotrwałe bezrobocie, o trudności w nauce, o izolowanie    w grupie rówieśników,

- łatwy dostęp do szkodliwych informacji i przykładów złych oraz demoralizujących zachowań w środkach masowego przekazu.

 

Diagnoza zagrożeń dokonana została na podstawie:

       analizy 

       obserwacji codziennych zachowań ucznia przez wychowawców klasowych,

       poznania środowiska, w którym funkcjonuje dziecko, życiowej sytuacji ucznia, m.in. warunków materialnych rodziny,

       rozmów z rodzicami,

       wypowiedzi uczniów w ramach zajęć wychowawczych,

       analizy wytworów pracy dzieci,

       anonimowych ankiet dotyczących zagrożeń, problemów wychowawczych, samopoczucia ucznia w szkole, bezpieczeństwa

       analizy dokumentów szkolnych, m.in. opinii uczniów z trudnościami w uczeniu się       i zachowaniu wydanych przez poradnię psychologiczno - pedagogiczną.

Działania określone w programie szkolnej profilaktyki nastawione są przede wszystkim na  wzmacnianie czynników chroniących, w dalszej kolejności - na osłabianie czynników ryzyka (tych czynników, na które szkoła ma wpływ).

 

III.  Cele i zadania szkolnej profilaktyki

 

A.                Cele ogólne:

§  ochrona dziecka przed różnymi formami uzależnień,

§  wyposażenie dziecka w umiejętności radzenia sobie w sytuacjach trudnych: podejmowania decyzji, rozwiązywania problemów, obrony własnych przekonań,

§  kształtowanie zdrowej osobowości ucznia, pomoc w wytworzeniu silnego poczucia tożsamości i kontroli nad własnym życiem, świadomości własnych celów, gdyż tylko tacy ludzie i z takimi cechami są bardziej skłonni dbać o siebie i swoje zdrowie,

§  udzielanie pomocy w sytuacjach problemowych.

 

B.                 Zadania szkoły:

§  propagowanie zdrowego stylu życia,

§  tworzenie dzieciom i młodzieży warunków do zdrowego stylu życia (miejsca do uprawiania sportu, zabawy i wypoczynku, społecznej aktywności),

§  zapewnianie uczniom możliwości wszechstronnego rozwoju osobowego ( w wymiarze intelektualnym, emocjonalnym, fizycznym, społecznym, estetycznym, moralnym, duchowym),

§  tworzenie życzliwej atmosfery w szkole, konsekwencja w postępowaniu, jawność oceniania, motywowanie do nauki,

§  dostrzeganie potrzeb uczniów słabych, nie radzących sobie z nauką szkolną dowartościowanie, angażowanie ich w pracę szkoły, docenianie wysiłku i starań ucznia,

przeciwdziałanie wszelkim przejawom agresji, dbanie o bezpieczeństwo ucznia.

§  podejmowanie działań wychowawczych mających na celu:

- przygotowanie uczniów do rozpoznawania wartości moralnych, okazywania szacunku wobec siebie i innych,

- wzmacnianie więzi z rodziną.

- motywowanie do poszukiwania, dążenia i osiągania celów życiowych oraz przestrzegania wyznawanych zasad,

udzielenie pomocy dziecku, które bezpośrednio lub pośrednio dotknął problem uzależnień.

 

C.                 Rodzice (obowiązki):

§  znają przyczyny sięgania przez dzieci i młodzież po środki uzależniające,

§  znają czynniki chroniące przed uzależnieniem i czynniki ryzyka,

§  są wzorem dla swych dzieci, znają złe dla rozwoju dziecka skutki nadużywania alkoholu w rodzinie,

§  mają dobry kontakt ze swymi dziećmi, rozumieją ich potrzeby, rozmawiają, słuchają

§  sprawują należytą opiekę i kontrolę nad dzieckiem,

§  angażują dziecko do wspólnych zajęć w celu ukazania więzi rodzinnej, zapewniają o swych uczuciach,

§  uczą odpowiedzialności,

§  chwalą kiedy można i należy,

§  nie mają wygórowanych ambicji wobec swego dziecką

§  są konsekwentni w swym postępowaniu i decyzjach,

§  utrzymują stały kontakt ze szkołą

 

D.                Cele szczegółowe:

Uczeń:

§  zna rodzaje uzależnień, ich objawy i rozumie ich szkodliwość dla zdrowia,

§  zna psychiczne, fizyczne i społeczne skutki używania alkoholu, narkotyków i innych środków odurzających (klasy starsze),

§  nazywa motywy sięgania po alkohol, narkotyki, papierosy , obala mity, podaje inne właściwe możliwości rozwiązywania problemów i zaspokajania potrzeb, by unikać powtarzania błędnych zachowań osób, które stały się uzależnione (klasy starsze),

§  rozpoznaje, rozumie psychofizyczne przejawy dojrzewania (klasy starsze),

§  akceptuje i poznaje własne ciało oraz szanuje i chroni swoją intymność,

świadomie wybiera zdrowe i dobre zachowania wobec życia,

§  jest asertywny, zna techniki skutecznego odmawiania,

§  wie, jak zachować się w przypadku kontaktu z obcymi,

§  wie, do kogo może zwrócić się o pomoc w sytuacjach zagrożenia,

§  eliminuje złe nawyki i przyzwyczajenia, np. zbyt częste oglądanie telewizji, spędzanie wielu godzin przed ekranem komputera,

§  ma krytyczny stosunek do mediów, do reklamy używek,

§  odczuwa silną więź z rodzicami,

§  wzmacnia poczucie własnej wartości, zna swoje mocne i słabe strony,

§  dobrze czuje się w szkole i identyfikuje się z nią,

§  jest zainteresowany nauką szkolną, rozwija zdolności i zainteresowania,

§  ma prawo oczekiwać pochwały za swoją pracę,

§  jest dostrzegany i doceniany, ma zawsze szansę wykazania się swymi zdolnościami, umiejętnościami, wiedzą,

§  wie, jak radzić sobie ze stresem,

§  rozumie, szanuje i przestrzega ogólnie obowiązujące normy społeczne i moralne,

§  odczuwa potrzebę pomagania innym,

§  nie jest agresywny i nie wzbudza agresji,

§  właściwie układa swoje relacje z rówieśnikami, umie pracować w grupie,

§  umie organizować czas wolny i naukę w domu

 

V.  Plan realizacji działań szkolnej profilaktyki

 

A.   Profilaktyka uzależnień - opis działań.

 

Już w klasie “0” należy dziecku wyjaśnić, dlaczego jego ciało potrzebuje dobrych rzeczy. Należy je przekonać, w jaki sposób zdrowa żywność zapewnia siłę i zdrowie. Ponieważ w otoczeniu dziecka znajduje się wiele leków oraz artykułów gospodarstwa domowego niebezpiecznych dla zdrowia, należy je o tym poinformować. Nie zaleca się szczegółowego omawiania działania środków uzależniających (zwłaszcza narkotyków). Należy natomiast organizować zajęcia uczące odróżniania substancji zdrowych od szkodliwych oraz trujących.

W klasach młodszych (I-III) o alkoholu, narkotykach, paleniu powinno się mówić operując przykładami możliwymi do zaobserwowania w środowisku. W trakcie tej edukacji dziecko powinno zdobyć następujące wiadomości:

- co to są narkotyki, dlaczego są zakazane prawem i dlaczego są szkodliwe;

- że zakaz dotyczący alkoholu i narkotyków obowiązuje zarówno w domu, jak i w szkole i poza nią;

- dlaczego tak ważne jest unikanie nieznanych sobie i potencjalnie niebezpiecznych przedmiotów, opakowań, substancji.

W klasach starszych (IV-VI) wiele dzieci ma skłonności do naśladowania rówieśników cieszących się popularnością. Może to nieść za sobą niebezpieczeństwo zainteresowania m.in. narkotykami. Sprawą pierwszoplanową jest wpajanie dziecku umiejętności bycia niezależnym, wzmacnianie jego wiary w siebie, pozytywnej samooceny, kształtowanie umiejętności rozwiązywania problemów. Zagadnienia z zakresu profilaktyki uzależnień najlepiej realizować nie poprzez straszenie czy informowanie o szkodliwych następstwach uzależnień, ale poprzez wyjaśnianie mechanizmów uzależnienia się, podkreślanie złożoności problemu oraz ukazywanie alternatywnych dla zachowań szkodliwych - pozytywnych wzorów spędzania wolnego czasu, rozwiązywania problemów (obalanie mitów na temat rzekomej powszechności     i normatywności zażywania narkotyków, palenia, nadużywania alkoholu wśród rówieśników czy osób sławnych).

 

B.   Unikanie zachowań ryzykownych - wczesna inicjacja seksualna.

 

Działania profilaktyczne w tym zakresie zmierzają przede wszystkim ku kształtowaniu postaw poczucia osobistej godności, szacunku dla własnej intymności, dla intymności innych, ku rozumieniu wartości rodziny, znaczenia rodzinnej więzi, związków uczuciowych między członkami rodziny. Polegają na skłanianiu dzieci do uświadamiania sobie własnych celów życiowych oraz motywowaniu do ciągłego osobowego rozwoju.

Za realizację zadań odpowiadają wychowawcy, pedagog szkolny, katecheci, nauczyciele przedmiotów, na których realizowane są ww. treści. W największym stopniu za kształtowanie opisanych postaw odpowiadają jednak rodzice i inni członkowie rodziny dziecka.

 

C.   Unikanie zachowań agresywnych.

 

Działania szkoły w tym zakresie koncentrują się na:

                     zapewnianiu uczniom bezpieczeństwa w szkole (dyżury nauczycieli na korytarzach szkolnych, sprawowanie opieki na świetlicy, dbanie o dyscyplinę w klasie, jasno określone w statucie szkoły zasady przyznawania nagród i kar i konsekwentne ich przestrzeganie, zapoznawanie uczniów z kryteriami oceny zachowania),

                     integrowaniu zespołów klasowych (wycieczki, imprezy klasowe, praca w grupach) oraz wszystkich uczniów szkoły (imprezy szkolne),

                     zapewnianiu uczniom możliwości wykorzystywania swej energii i aktywności

w sporcie, konkursach, działalności samorządu szkolnego, organizowaniu imprez, realizowaniu projektów itp.,

                     organizowanie pomocy koleżeńskiej,

                     tworzenie w szkole życzliwej, przyjaznej uczniom atmosfery.

 

D.   Plan pracy, treści programowe.

 

1.     Zajęcia z zakresu profilaktyki prowadzone na godzinach wychowawczych , na zajęciach wychowawczo - profilaktycznych z pedagogiem szkolnym oraz w trakcie realizacji treści programowych z różnych przedmiotów7 (tematyka zajęć opracowana na podstawie programu wychowawczego szkoły, podstawy programowej kształcenia ogólnego i programów nauczania do kształcenia zintegrowanego, języka polskiego, historii, przyrody, religii, wychowania fizycznego, edukacja prozdrowotna, wychowanie do życia w rodzinie).

 

Termin realizacji: wrzesień – czerwiec

Zadania prowadzących zajęcia: w każdej klasie należy dążyć do wyposażenia uczniów w wiedzę i umiejętności z zakresu:

§  wiedzy o uzależnieniach

§  wzmacniania więzi z rówieśnikami i rodziną

§  wzmacniania osobowości i postawy moralnej

§  radzenia sobie w sytuacjach trudnych (konflikt, naciski, namawianie, stres, trudności w nauce).

 

Klasa

Treści zajęć

Odpowiedzialni, przedmioty, zajęcia

 

0

1.„Mam wielu kolegów”. Poznajemy się i bawimy wszyscy wspólnie- kształtowanie poczucia więzi, przynależności grupowej oraz akceptacji, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb uchodźców (tolerancja wobec uczniów innej narodowości, tradycji, kultury)

 

2.Jak odżywiać się zdrowo?

 

3.Co jest zdrowe, a co szkodzi organizmowi człowieka? (ruch, planowanie pracy i wypoczynku, telewizja, dostrzeganie różnicy między pożywieniem, lekami, trucizną, alkoholem, papierosami).

 

4.Za co kocham moich rodziców i rodzeństwo? Jakie są moje obowiązki w domu?

nauczyciele klas 0            w ramach zajęć przedszkolnych

I

1.”Lubię cię za ... W czym mogę ci pomóc?” Budowanie poczucia więzi między dziećmi w klasie.

 

2. „Dzieci wielu kultur”- tolerancja wobec uczniów innej narodowości, tradycji, kultury.

 

3.Jak postrzegam siebie. Próba dokonania samooceny (wzmacnianie osobowości).

 

4.Jak się uczyć i wypoczywać, aby rosnąć w zdrowiu?

 

5.Dlaczego szkodzą? (alkohol, papierosy, ewentualnie - inne środki psychoaktywne). Uświadomienie uzależniających właściwości wymienionych substancji.

nauczyciele kl. I     edukacja wczesnoszkolna

II

1.Ja w środowisku, do którego należę: moje miejsce w rodzinie, w gronie kolegów, społeczności szkolnej (wzmacnianie więzi, poczucia własnej wartości i wskazanie na te osoby, którym dziecko może zdecydowanie zaufać i oczekiwać od nich pomocy, prawa i obowiązki dziecka).

 

2. „Dzieci wielu kultur”- tolerancja wobec uczniów innej narodowości, tradycji, kultury.

 

3.Poznanie własnego ciała i szacunek do niego.

 

4.Na czym polega szkodliwość środków psychoaktywnych. Prawne zakazy dotyczące narkotyków, alkoholu, papierosów. Czy należy wierzyć reklamie?

 

5. Jak się zachować w kontaktach z obcymi? (skłanianie do zachowania ostrożności).

nauczyciele kl. II  edukacja wczesnoszkolna

III

1.   Podobieństwa i różnice między ludźmi. Szacunek, zrozumienie, tolerancja.  Szanowanie intymności własnej  i drugiej osoby.

 

2. „Dzieci wielu kultur”- tolerancja wobec uczniów innej narodowości, tradycji, kultury.

 

nauczyciele kl. III edukacja wczesnoszkolna

 

3. Nasze emocje. Sposoby radzenia sobie w sytuacjach trudnych.

 

 

4. Alkohol szkodzi zdrowiu (budzenie w dziecku motywacji niepicia, świadome deklarowanie postaw abstynenckich).

 

 

5. Jak się zachować, gdy ktoś proponuje alkohol lub narkotyki?

 

 

 

 

 

Przewidywane osiągnięcia ucznia po I etapie edukacyjnym:

- ma zdrowe nawyki żywieniowe,

- odróżnia zdrową żywność od środków szkodliwych,

- wie o uzależniających właściwościach substancji chemicznych jak alkohol, nikotyna, narkotyki,

- wie, jak odmawiać skutecznie, gdy ktoś proponuje substancje uzależniające, - wie, do kogo może się zwrócić, gdy potrzebuje pomocy,

- jest przekonany, że warunkiem radości życia i własnego rozwoju jest zdrowie i wolność od środków psychoaktywnych,

- odczuwa więź z rodzicami, rówieśnikami,

- umie pracować i bawić się w grupie,

- właściwie planuje pracę i czas wolny,

- zna swoje ciało, dba o higienę,

- szanuje siebie i innych,

- ma poczucie własnej wartości.

 

Źródła (literatura, scenariusze zajęć, karty pracy):

• H. Jakubowska “Promocja zdrowia i profilaktyka uzależnień. Przewodnik nauczyciela szkoły podstawowej i gimnazjum, Wydawnictwo Szkolne PWN (scenariusze zajęć dla kl. I-III):

- Jak postrzegam siebie. Próba dokonania samooceny. Ustalenie zasad pracy w grupie.

- Ja w środowisku, do którego należę: moje miejsce w rodzinie, w gronie kolegów, społeczności szkolnej.

- Promocja zdrowia w sposobie wykorzystania czasu wolnego.

- Emocje, ich uświadamianie, sposoby radzenia sobie w trudnych sytuacjach.

Co jest zdrowe, a co szkodzi naszemu zdrowiu?

 

 

 

1. Moja przynależność do rodziny, społeczności szkolnej

-język polski, historia,

IV

    i lokalnej.

religia

 

2. Jak się uczyć, by osiągać dobre wyniki w nauce?

- wychowawcy

 

3. Akceptacja siebie i szanowanie odrębności innych.

- wychowawcy

 

4. Wartości moralne - jak odróżnić dobro od zła?

- religia

 

5.Istota przyjaźni i koleżeństwa, wzajemny szacunek, udzielanie pomocy, współpraca, empatia.

 

6.Jak rozumiem pojęcie zdrowia?

-język polski, religia

-wychowawcy, przyroda

 

-wychowawcy, przyroda,

 

7. Racjonalny sposób spędzania wolnego czasu z wykorzystaniem gier, zabaw, form turystycznych i sportowych. Zasady sportowego współzawodnictwa.

wychowanie fizyczne

 

 

 

 

 

 

8.Zagrożenia dla zdrowia wynikające z. używania alkoholu,

- wychowawcy

 

palenia, zażywania narkotyków:

- Co można stracić, zażywając piwo i alkohol?

- Paleniu “nie”. Przyczyny i negatywne skutki palenia. Co robić, gdy inni namawiają do palenia?

- pedagog, psycholog

 

9. Presja, manipulacja, reklama: jak się przed nimi bronić?

- pedagog , psycholog, wychowawcy

V

1. Przekaz wartości i tradycji w rodzinie, wspólne świętowanie, spędzanie wolnego czasu.

-język polski, historia,

 

 

religia, wychowawcy

 

2. Przyjaźń i koleżeństwo - ważne w życiu wartości.

-język polski

 

3. Skuteczne komunikowanie się - co ludzi łączy, a co dzieli?

- wychowawcy /pedagog

 

4. Jak rozwiązać konflikt? Ćwiczenie asertywnych zachowań.

- wychowawcy /pedagog

 

5. Kim jestem, dokąd zmierzam? Moje mocne i słabe strony.

- wychowawcy

 

6. Jak wzbudzić w sobie motywację do nauki? Ćwiczenie afirmacji.

 

7. Wpływ alkoholu na zachowanie i organizm człowieka.

- wychowawcy

 

- wychowawcy, przyroda

 

8. “Czyste powietrze wokół nas” - kampania antynikotynowa  - Co się dzieje, gdy ludzie palą papierosy?

- Nie pal przy mnie. List do palacza.

9. Negatywne interakcje z mediami elektronicznymi (telewizja, komputer, gry, Internet).

 

- wychowawcy, pedagog

 

-język polski, technika, informatyka, wychowawcy

 

 

 

VI

1. Związki uczuciowe w rodzinie, prawa i obowiązki jej członków. Macierzyństwo i ojcostwo.

 

2. Porozmawiajmy o tolerancji, przyjaźni, miłości.

 

-język polski, historia, religia, wychowawcy

 

-język polski

 

3. Czy dorośli naprawdę nas nie rozumieją? Konflikt pokoleń.

4. Asertywny czy agresywny? Jak się zachować w sytuacjach konfliktowych?

-język polski, religia

-wychowawcy

-pedagog, psycholog

 

5. Jak sobie radzić ze stresem? Ćwiczenia antystresowe.

6. Zmiany fizyczne i psychiczne w okresie dojrzewania. Zróżnicowane, indywidualne tempo rozwoju.

- Prawo człowieka do intymności i obrona tego prawa.

- Jak rozumiem pojęcie wolności?

- Przyczyny (namawianie i presja ze strony innych osób) i skutki używania środków psychoaktywnych oraz innych nałogów. Mechanizmy powstawania uzależnień. Gdzie szukać pomocy?

10. Autorytety, wzory zachowań. Obalanie mitów na temat normatywności i powszechności zażywania narkotyków wśród ludzi sławnych.

 

- pedagog, wychowawcy

- przyroda, pielęgniarka

-wychowawcy, religia

-wychowawcy, pedagog

- wychowawcy, pedagog

 

11. Narkotykom “nie”. Ćwiczenia odmawiające.

- Mass media - zasady i kryteria wyboru czasopism, książek, filmów i programów telewizyjnych.

- Jak podejmować decyzje?

- wychowawcy

-język polski – wychowawcy, pedagog

 

Przewidywane osiągnięcia ucznia po II etapie edukacyjnym:

- zna psychiczne, fizyczne i społeczne skutki używania alkoholu, narkotyków i innych środków psychoaktywnych, przyczyny sięgania po alkohol, zagrożenia i mechanizmy powstawania uzależnień.

- rozumie, że zachowania związane z piciem, paleniem, zażywaniem narkotyków nie stanowią zachowań normatywnych,

- zna techniki skutecznego odmawiania, radzenia sobie ze stresem, negatywnymi emocjami, agresją, rozwiązywania konfliktów, uczenia się,

- podejmuje odpowiedzialne, własne decyzje, nie ulega wpływom,

- akceptuje siebie, rówieśników, starszych,

- odczuwa silną więź z rodziną,

- wie, gdzie może szukać pomocy w sytuacjach problemowych,

- zna psychiczne i fizyczne przejawy dojrzewania, chroni własną intymność, zna siebie i swoje cele,

- respektuje prawo innych do wolności i nietykalności osobistej,

- umie organizować sobie czas pracy i czas wolny,

- współpracuje w grupie, ma krytyczny stosunek do mediów.

 

 

 

Źródła (literatura, scenariusze zajęć, karty pracy):

§  H. Jakubowska „Promocja zdrowia i profilaktyka uzależnień”. Przewodnik nauczyciela szkoły podstawowej i gimnazjum, Wydawnictwo Szkolne PWN (scenariusze zajęć dla kl. IV- VI):

- Próby spojrzenia na siebie. Jaka jest moja ogólna samoocena?

- Świadome przeżywanie emocji. Sposoby radzenia sobie z przykrymi emocjami.

- Jak rozumiem pojęcie zdrowia?

- Zagrożenia dla zdrowia wynikające z używania alkoholu, palenia papierosów, zażywania leków i narkotyków.

- Asertywność jako postawa, dzięki której możemy zachować swoją tożsamość i poczucie własnej wartości.

- Uzależnienia, rodzaje uzależnień, mechanizm powstawania.

§  E. Kosińska “Mądrze i skutecznie. Zasady konstruowania szkolnego programu profilaktyki, Wydawnictwo RUBIKON, Kraków (propozycje zabaw socjo- i psychologicznych budujących dobre relacje w grupie - na str.50-52).

§  “Jak żyć z ludźmi” (umiejętności interpersonalne). Program profilaktyczny dla młodzieży. Ćwiczenia grupowe. MEN. Rozdziały: Praca w grupie, Poczucie własnej wartości, Jak podejmować decyzje? Jak porozumiewać się z innymi? Co to znaczy być asertywnym? Jak radzić sobie ze stresem? (opis ćwiczeń + karty pracy).

§  “Co możemy stracić pijąc piwo lub inny alkohol?” [w:] “Wychowanie na co dzień”, Grudzień 2001, str. 17-18.

§  “Profilaktyka uzależnień - “My i alkohol”. Konspekt zajęć terapii wychowawczej w klasie V, [w:] “Wychowanie na co dzień, X-XI 2001.

§  “Profilaktyka uzależnień - Paleniu “nie!” Konspekt zajęć terapii zajęciowej w klasie IV, [w:] “Wychowanie na co dzień”, X-XI 2002.

§  Techniki wzmacniania poczucia własnej wartości, motywacji, radzenia sobie ze stresem, rozwijania empatii i zrozumienia, doskonalenie komunikacji, ćwiczenie zachowań asertywnych, [w:] “Wychowanie na co dzień”, X-XI 2000.

 

§  F. G. Żak “Jak odmawiać?” Scenariusz zajęć dla klasy VI, [w:] www.edukator.phg.pl

§  D. Powroźnik „Nie” narkotykom. Ćwiczenia antystresowe i odmawiające, [w:] www.wychowawca.pl/miesięcznik

Metody i formy pracy:

§  podające - pogadanka, opis, wykład informacyjny, rozmowa nauczająca

§  problemowe - dyskusja dydaktyczna

§  aktywizujące - „burza mózgów”, „metoda trójkąta” (służy twórczemu rozwiązywaniu problemów), zabawa ruchowa - symulacja, bajki profilaktyczne, metoda graffiti, metaplan

§  eksponujące - pokaz połączony z przeżyciem, projekcja filmu, eksperyment

§  praktyczne - ćwiczeń praktycznych, ćwiczeń plastycznych, wycieczki, zabawy integracyjne, quizy

§  formy: indywidualna, zbiorowa, grupowa,

 

Działalność szkoły chroniąca uczniów przed uzależnieniami poprzez:

A.   Ukierunkowanie aktywności uczniów na pozytywne działania:

                     szkolne konkursy wiedzowe i sprawnościowe, kampanie społeczne

                     udział w zawodach i turniejach sportowych różnych szczebli

                     doroczne imprezy (zabawy integracyjne, zabawa noworoczna, Dzień Chłopaka       i Dziewczynki, andrzejki, mikołajki, Święto Wiosny, Święto Patrona, Wigilia Szkolna)

                     działalność Samorządu Szkolnego

                     uczestnictwo w zajęciach kół zainteresowań, SKS

                     angażowanie uczniów w organizację szkolnych imprez;

B.   Jawny system oceniania, życzliwa atmosfera szkoły, zajęcia wyrównawcze, organizacja pomocy koleżeńskiej, śniadanie w szkole

C.   Stały kontakt z rodzicami (działalność Rady Rodziców, coroczne obchody Dnia Matki imprezy klasowe z udziałem rodziców, zebrania klasowe, wywiadówki)

 

W ramach programu szkolnej profilaktyki przewiduje się także: konsultacje, prelekcje   i warsztaty dla rodziców, na których powinni oni:

§  zostać zapoznani z tematyką uzależnień oraz sposobami pracy profilaktycznej        z dzieckiem w domu,

§  poznać przyczyny zachowań ryzykownych wśród dzieci i młodzieży, poznać czynniki chroniące dzieci przed uzależnieniem,

§  doskonalić różne umiejętności wychowawcze, jak np. umiejętność aktywnego, wspierającego słuchania dziecka, stosowania „dobrych” pochwał i zachęt, rozwiązywania sytuacji konfliktowych.

3. Podsumowanie realizacji treści programowych - zorganizowanie imprezy profilaktycznej, na którą składają się: przedstawienie teatralne o tematyce związanej z promocją zdrowia dla wszystkich uczniów szkoły, przygotowane co roku przez inną klasę, podsumowanie konkursu plastycznego (lub inna forma), projekcje filmów edukacyjnych, zabawy sportowe, rekreacja.

Termin: maj /czerwiec

 

E. Tryb postępowania w przypadku pojawienia się:

1.     zachowań ryzykownych wśród dzieci :

najpierw rozmowa z rodzicami, następnie za zgodą rodziców kontakt z pedagogiem / psychologiem PPP lub innymi specjalistami

2.     dysfunkcji w rodzinie (alkoholizm) :

dyskretna rozmowa z rodzicami, następnie pokierowanie do placówek, w których można uzyskać specjalistyczną pomoc; w sytuacji naruszania praw dziecka szkoła podejmuje interwencje, które są jednocześnie próbami naprawienia rodziny; w sytuacji koniecznej - interweniuje w Sądzie Rodzinnym o zainteresowanie się sytuacją dziecka i rodziny, współpracuje z kuratorem rodzinnym.

Jeśli oboje rodzice zaniedbują swoje obowiązki rodzicielskie, szkoła staje się rzecznikiem praw dziecka, występuje w jego sprawie w placówkach opieki społecznej, sądzie , szukając w porozumieniu z nimi najbardziej korzystnych dla dziecka rozwiązań.

 

VI. Ewaluacja programu

Po zakończeniu realizacji programu w danej klasie należy dokonać sprawdzenia jego skuteczności, efektywności czy użyteczności.

W arkuszu ewaluacyjnym skierowanym do uczniów, rodziców, nauczycieli pytamy, czy:

- program jest zgodny z podstawą programową i innymi dokumentami szkoły,

-jasno określono cele i treści,

- przewidywane cele zostały osiągnięte,

- program jest realistyczny w zakresie wymagań programowych, potrzeb społecznych, indywidualnych potrzeb uczniów,

- możliwa jest integracja z treściami innych przedmiotów i planami wychowawczymi,

- program jest dostosowany do możliwości i wieku uczniów, odpowiada rzeczywistym potrzebom odbiorców,

- szanuje ich godność, chroni prywatność,

- znany jest rodzicom, którzy wyrazili zgodę na jego realizację,

- osoby prowadzące były wiarygodne,

- program jest realistyczny w zakresie wymagań programowych, potrzeb społecznych, indywidualnych potrzeb uczniów,

- możliwa jest integracja z treściami innych przedmiotów i planami wychowawczymi,

- program jest dostosowany do możliwości i wieku uczniów, odpowiada rzeczywistym potrzebom odbiorców,

- szanuje ich godność, chroni prywatność,

- znany jest rodzicom, którzy wyrazili zgodę na jego realizację,

- osoby prowadzące były wiarygodne,

- zajęcia i działania byty ciekawe i angażowały uczestników,

- zaszły pozytywne zmiany w postawach uczniów,

- program jest potrzebny,

- coś trzeba zmienić, a coś poprawić?

 

VII. Bibliografia

§  M. Simm, E. Węgrzyn-Jonek „Budowanie szkolnego programu profilaktyki”, Rubikon, Kraków 2002.

§  K, Wojcieszek „Wygrać życie. Szkolny program profilaktyki”, Rubikon, Kraków

          2002.

  • Kosińska „Mądrze i skutecznie. Zasady konstruowania szkolnego programu profilaktyki”, Rubikon, Kraków 2002.